جراحی بینی یکی از رایج ترین عمل های زیبایی و درمانی است که با هدف اصلاح فرم بینی یا بهبود عملکرد تنفس انجام می شود. با وجود اینکه بیشتر افراد دوران نقاهت را بدون مشکل خاصی پشت سر می گذارند ، گاهی برخی عوارض موقتی یا حتی طولانی مدت ممکن است ایجاد شوند. یکی از این مشکلات ، چسبندگی بینی بعد از عمل است که می تواند علاوه بر ایجاد اختلال در تنفس ، روند بهبودی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. چسبندگی معمولاً زمانی رخ می دهد که بافت های داخلی بینی در فرآیند ترمیم به یکدیگر متصل شوند و مسیر طبیعی عبور هوا را محدود کنند. شناخت علائم ، علت ها و روش های درمان این عارضه می تواند از بروز مشکلات جدی تر جلوگیری کند.
آیا چسبندگی بینی بعد از عمل طبیعی است؟
بسیاری از بیماران در هفته های ابتدایی پس از جراحی ، احساس گرفتگی یا انسداد بینی را تجربه می کنند و تصور می کنند دچار چسبندگی شده اند. در حقیقت ، تورم مخاط ، وجود ترشحات خشک شده و التهاب پس از جراحی ، کاملاً طبیعی است و معمولاً طی چند هفته کاهش پیدا می کند. اما چسبندگی واقعی با تورم طبیعی تفاوت دارد. در این حالت ، دو سطح از مخاط داخلی بینی به یکدیگر متصل می شوند و با ایجاد بافت فیبروز، مسیر تنفس را باریک یا مسدود می کنند. بنابراین اگر گرفتگی بینی برای مدت طولانی ادامه داشته باشد یا تنها یک سمت بینی دچار انسداد شود ، بررسی توسط جراح بینی خوب در کرج ضروری است. به طور کلی ، ایجاد چسبندگی یک عارضه نسبتاً نادر محسوب می شود و با رعایت مراقبت های پس از عمل و انجام معاینات منظم ، احتمال بروز آن بسیار کاهش می یابد.
برای دریافت مشاوره و نوبت ویزیت از دکتر ندافی ، فرم زیر را پر کنید.
علائم چسبندگی بینی بعد از عمل زیبایی
تشخیص زودهنگام چسبندگی اهمیت زیادی دارد ، زیرا درمان در مراحل اولیه ساده تر خواهد بود. برخی از مهم ترین علائم چسبندگی بینی بعد از عمل زیبایی عبارت اند از:
- کاهش جریان طبیعی هوا
- خشکی بیش از حد داخل بینی
- سخت شدن تنفس از طریق بینی
- احساس فشار یا سنگینی داخل بینی
- خرخر یا صدای غیرطبیعی هنگام تنفس
- تجمع مکرر ترشحات و و تبدیل ان به لخته
- کاهش کیفیت خواب به دلیل اختلال تنفس
- احساس انسداد دائمی در یک یا هر دو سوراخ بینی
علت چسبندگی بینی بعد از جراحی چیست؟
دلایل مختلفی می توانند در ایجاد این عارضه نقش داشته باشند. شناخت علت چسبندگی بینی بعد از جراحی به پیشگیری و درمان بهتر کمک می کند. مهم ترین عامل در ایجاد چسبندگی بعد از عمل بینی ،عدم استفاده از تامپون در بینی های دارای انحراف و مشکلات ساختاری داخل بینی میباشد که متاسفانه اخیرا عمل بدون تامپون بسیار مد شده و به عنوان یک امتیاز مثبت برای جراح حساب میشود ولی اصلا این طور نیست. بیمار روزهای اول بعد از جراحی چون تامپون ندارد خیلی احساس مطلوبی دارد و بسیار راضی است ولی باید به این نکته دقت بفرمایید که هر کاری زمانی برای کامل شدن دارد . من همیشه برای بیمارانم مثال میزنم که اگر همین الان قورمه سبزی را بار بگذارید و ۵ دقیقه ی دیگه بخواهید ان را بخورید آماده است؟ دقیقا همین مسئله در روند ترمیم هم مطرح میباشد. روز ششم بعد از جراحی سلولهای فیبروبلاست یعنی سلول هایی که کار چسبندگی را بازی میکنند و بافت را نگاه می دارند وارد محل جراحی میشوند ، پس خارج کردن تامپون زودتر از زمان مطرح شده به خصوص مانع از کانالیزه شدن درست لوله ی بینی بعد از عمل میشود و احتمال چسبندگی افزایش پیدا میکند. عوامل دیگر عبارتند از :
- مراقبت نامناسب پس از عمل
- عدم شستشوی صحیح بینی
- مراجعه نکردن برای ویزیت های دوره ای از عوامل مهم ایجاد چسبندگی محسوب می شوند.
- وجود عفونت می تواند روند ترمیم طبیعی را مختل کرده و تشکیل بافت اسکار را افزایش دهد.
- در افرادی که چندین بار تحت عمل بینی قرار گرفته اند ، احتمال ایجاد اسکار و چسبندگی بیشتر از سایر بیماران است.
- اگر هنگام جراحی ، دو سطح روبه روی هم دچار آسیب شوند ، احتمال اتصال آن ها در دوران ترمیم افزایش پیدا می کند.
- دستکاری داخل بینی با گوش پاک کن ، پنبه یا دستمال لول شده به خصوص در بیمارانی که خیلی حساسیت برای تمیز بودن دارند (عامل مهم دوم است).
- خونریزی و تجمع لخته به دنبال عدم مصرف داروها و دستکاری و ایجاد خشکی مخاطی ، لخته های خون در صورت باقی ماندن داخل بینی ، ممکن است زمینه ایجاد اتصال بین بافت ها را فراهم کنند.
چسبندگی بینی بعد از رینوپلاستی چه زمانی از بین می رود؟
اگر منظور بیمار تورم و التهاب طبیعی باشد ، معمولاً طی چند هفته تا چند ماه به تدریج کاهش پیدا می کند و تنفس بهتر می شود. اما اگر چسبندگی واقعی ایجاد شده باشد ، برخلاف تورم ، معمولاً خودبهخود برطرف نمی شود. در چنین شرایطی پزشک با معاینه دقیق تصمیم می گیرد که آیا درمان دارویی کافی است یا نیاز به آزادسازی چسبندگی وجود دارد. در بسیاری از موارد ، اگر چسبندگی در مراحل اولیه تشخیص داده شود ، درمان آن بسیار ساده تر خواهد بود و از ایجاد مشکلات دائمی جلوگیری می شود.
عوارض چسبندگی بعد از عمل بینی
نادیده گرفتن این عارضه ممکن است مشکلات متعددی ایجاد کند. مهم ترین عوارض چسبندگی بعد از عمل بینی عبارت اند از:
- کاهش کیفیت خواب
- اختلال دائمی در تنفس
- احساس گرفتگی مداوم
- خشکی مزمن مخاط بینی
- افزایش احتمال عفونت های سینوسی
- نیاز به جراحی ترمیمی در موارد شدید
- تنفس صدادار به خصوص هنگام غذا خوردن
- کاهش حس راحتی هنگام ورزش یا فعالیت های روزمره
- گاهی چسبندگی های داخل بافت بینی را از خارج به داخل میکشد و تغییر شکل ظاهری ایجاد میکند
هرچه چسبندگی مدت بیشتری باقی بماند ، احتمال تشکیل بافت فیبروز محکم تر افزایش پیدا می کند و درمان نیز دشوارتر خواهد شد.
راه های درمان چسبندگی بینی
انتخاب راه های درمان چسبندگی بینی به شدت عارضه بستگی دارد و پس از معاینه توسط جراح انجام می شود.
- استفاده از اسپلینت داخلی: پس از آزادسازی چسبندگی ، گاهی از اسپلینت های سیلیکونی داخل بینی استفاده می شود تا سطوح مخاطی دوباره به یکدیگر نچسبند.
- درمان دارویی: در موارد خفیف ، اسپری های بینی ، شستشو با سرم نمکی و داروهای ضدالتهاب می توانند التهاب را کاهش داده و از پیشرفت چسبندگی جلوگیری کنند.
- آزادسازی چسبندگی: اگر بافت فیبروز تشکیل شده باشد ، پزشک ممکن است با استفاده از ابزارهای مخصوص یا آندوسکوپ ، اتصال ایجاد شده را آزاد کند. این کار معمولاً تحت بی حسی موضعی یا بیهوشی انجام می شود.
- مراقبت های پس از درمان: شستشوی منظم بینی ، استفاده صحیح از داروهای تجویز شده و مراجعه منظم به پزشک ، احتمال بازگشت چسبندگی را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد.
بیشتر بخوانید :
چگونه از چسبندگی بینی پیشگیری کنیم؟
اگرچه نمی توان احتمال بروز این عارضه را به صفر رساند ، اما رعایت چند نکته ساده می تواند خطر آن را به حداقل برساند:
- پرهیز از دستکاری داخل بینی
- مصرف دقیق داروهای تجویز شده
- مراجعه منظم برای ویزیت های پس از عمل
- شستشوی منظم بینی با سرم فیزیولوژی
- درمان سریع هرگونه عفونت یا خونریزی غیرطبیعی
- خودداری از تخلیه شدید بینی در هفته های ابتدایی
- استفاده از اسپیلنتهای مخصوص داخل بینی به مدت لازم و کافی به خصوص در بیماران دارای انحراف بینی و مشکلات ساختاری داخل بینی
- استفاده از تامپون بینی در زمان و مدت لازم بعد از جراحی به خصوص در بیمارانی که دارای انحراف تیغه ی داخل بینی و مشکلات توربینهای بینی میباشند
همچنین انتخاب جراح باتجربه و رعایت کامل توصیه های پس از عمل ، مهم ترین عوامل پیشگیری از ایجاد چسبندگی محسوب می شوند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
هر زمان پس از جراحی که احساس انسداد شدید در بینی ، کاهش جریان هوا ، درد غیرطبیعی یا گرفتگی یک طرفه بینی دارید ، بهتر است در اولین فرصت توسط جراح معاینه شوید. تشخیص زودهنگام باعث می شود درمان با روش های ساده تر انجام شود و احتمال نیاز به جراحی مجدد کاهش یابد.
جمع بندی
چسبندگی بینی بعد از عمل یکی از عوارض نسبتاً نادر اما مهم رینوپلاستی است که می تواند کیفیت تنفس و نتیجه نهایی جراحی را تحت تأثیر قرار دهد. آگاهی از علائم چسبندگی بینی بعد از عمل زیبایی ، شناخت علت چسبندگی بینی بعد از جراحی و مراجعه به موقع به پزشک ، نقش مهمی در درمان موفق این مشکل دارد. در بیشتر موارد ، با تشخیص زودهنگام و انتخاب مناسب ترین راه های درمان چسبندگی بینی ، می توان عملکرد طبیعی بینی را بازگرداند و از بروز عوارض طولانی مدت جلوگیری کرد.
